Informacje

 

 

 

 

DIETA BEZGLUTENOWA

…. Dieta bezglutenowa – rodzaj diety stosowanej w leczeniu oraz w profilaktyce celiakii (choroby trzewnej, sprue nietropikalnej). Ten rodzaj diety wymusza całkowitą eliminację z pożywienia produktów zawierających gluten. Z pokarmów należy wykluczyć te z dodatkiem naturalnych bądź przetworzonych zbóż a w szczególności :

  • pszenicy,
  • żyta,
  • jęczmienia,
  • owsa (aczkolwiek z pewnymi zastrzeżeniami).

…. Według najnowszych badań do­wie­dzio­ne je­st, że owies nie je­st prze­ciw­wska­za­ny w ży­wie­niu cho­rych z ce­lia­kią.
Je­dnak w Pol­sce, ze wzglę­du na za­nie­czy­szcze­nie ow­sa ziar­na­mi in­nych zbóż, pro­du­kty z udzia­łem ow­sa mu­szą być tak­że wy­eli­mi­no­wa­ne z die­ty. W le­cze­niu ce­lia­kii za­le­ca się nie­przer­wa­ne sto­so­wa­nie die­ty bez­glu­te­no­wej do koń­ca ży­cia. Za­po­bie­ga­nie cho­ro­bie trze­wnej po­le­ga na­to­miast na wye­limi­no­wa­niu glu­te­nu z die­ty w wie­ku nie­mo­wlę­cym. Na­le­ży pa­mię­tać, że wie­le go­to­wy­ch pro­du­któw spo­żyw­czych do­stę­pnych w sprze­da­ży mo­że za­wie­rać glu­ten tyl­ko jako je­den ze skła­dni­ków obe­cnych w pro­du­kcie (na przy­kład za­gę­szcza­cze na baz­ie skro­bi pszen­nej w jo­gur­tach lub bul­io­nach).


Objawy braku tolerancji glutenu:

…. Pełnoobjawowa (jawna, klasyczna) – ta postać celiakii występuje najczęściej u dzieci, kobiet w ciąży, osób starszych (ale nie tylko) i choć ze względu na charakterystyczne objawy jest stosunkowo łatwa do rozpoznania, statystycznie występuje zdecydowanie rzadziej niż postać niema (u ok. 10% wszystkich chorych). Mimo to często pozostaje nierozpoznana, a poniższe dolegliwości uznawane błędnie za np. objawy zespołu jelita drażliwego, alergii pokarmowej czy zwykłego stresu.


Charakteryzują się następującymi objawami:
  • bóle i wzdęcia brzucha,
  • biegunki tłuszczowe lub wodniste,
  • utrata masy ciała, chudnięcie,
  • zaburzenia rozwoju u dzieci,
  • niski wzrost,
  • zmiana usposobienia, często depresja,
  • objawy niedoborowe (np. uporczywa anemia) będące efektem zespołu złego wchłaniania.

…. Skąpoobjawowa (ubogoobjawowa lub nawet bezobjawowa) – zmia­ny cho­ro­bo­we występują tylko w błonie śluzowej jelita cienkiego i zwykle nie towarzyszą im objawy typowe dla formy jawnej (czasem np. afty w ustach są jedynym objawem).
Ta postać choroby występuje zdecydowanie najczęściej, u większości chorych.


Najczęstsze objawy:
  • niewyjaśniona niedokrwistość z niedoboru żelaza,
  • podwyższony poziom cholesterolu,
  • afty i wrzodziejące zapalenia jamy ustnej (bardzo charakterystyczne),
  • niedorozwój szkliwa zębowego,
  • ciągłe zmęczenie,
  • zaburzenia neurologiczne (neuropatia obwodowa, ataksja, padaczka),
  • uporczywe bóle głowy,
  • depresja,
  • wczesna osteoporoza, bóle kostne i stawowe,
  • problemy ze skórą (sugerujące chorobę Dühringa – skórną postać celiakii),
  • nawykowe poronienia, problemy z płodnością,
  • współistniejące choroby autoimmunologiczne.

…. Ukryta (latentna, utajona) – mówimy o niej, kiedy we krwi osób z prawidłowym obrazem jelita stwierdzamy obecność charakterystycznych przeciwciał. U osób tych można spodziewać się zaniku kosmków w przyszłości i pełnego rozwoju choroby.


Wykaz produktów zawierających gluten, niedozwolonych w chorobie trzewnej:
  • mąka pszenna,
  • mąka żytnia,
  • makarony zwykłe,
  • pieczywo zwykłe (chleb biały i razowy, bułki) i chrupkie,
  • kasze: manna, kasza jęczmienna (pęczak, perłowa i łamana),
  • otręby pszenne,
  • ciasta, herbatniki oraz inne słodycze zawierające mąkę pszenną (w tym niektóre cukierki, nadziewana czekolada),
  • wędliny takie jak: kaszanka, pasztetowa, salceson (zawierają domieszkę glutenu),
  • kawa zbożowa,
  • wszystkie inne produkty zawierające dodatki pszenicy, żyta, jęczmienia – również w formie przetworzonej,
  • w Polsce – także produkty zawierające owies ze względu na stałe zanieczyszczenie owsa ziarnami innych zbóż,
  • oraz inne.

Niektóre produkty spożywcze dozwolone w chorobie trzewnej:
  • ryż, mąka ryżowa, płatki i kaszki ryżowe, pieczywo ryżowe,
  • mąka ziemniaczana,
  • mąka kukurydziana, płatki i chrupki kukurydziane,
  • soja, tapioka, sorgo,
  • makaron bezglutenowy i pieczywo bezglutenowe,
  • kasze: gryczana i jaglana, quinoa,
  • ciastka bezglutenowe, słodycze bezglutenowe, czekolada bez nadzienia (o ile nie jest zanieczyszczona glutenem),
  • mleko, przetwory mleczne (o ile nie zawierają glutenu),
  • jaja,
  • mięso, szlachetne wędliny (o ile nie zawierają glutenu), podroby, tłuszcze,
  • owoce, warzywa,
  • kawa naturalna, herbata (o ile nie zawiera glutenu), kakao naturalne,
  • przyprawy (o ile nie zawierają glutenu), cukier,
  • miód naturalny,
  • wszystkie produkty opisane słownie „produkt bezglutenowy”,
  • inne.

…. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w Unii Europejskiej od 1 stycznia 2012 roku określenie słowne „produkt bezglutenowy” wolno stosować na etykietach i w reklamach produktów w przypadkach, gdy zawartość glutenu nie przekracza 20 mg/kg w żywności sprzedawanej konsumentowi końcowemu, zaś produkty o zawartości nie więcej niż 100 mg/kg żywności należy określać jako „produkt o bardzo niskiej zawartości glutenu”.


Opracowane na podstawie Wikipedii oraz innych materiałów z internetu.